Không đợi rủi ro xảy đến

Những năm gần đây, cùng với hoạt động chi trả quyền lợi, thị trường bảo hiểm đang cho thấy một hướng tiếp cận khác, phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu. Đó là những chương trình giảm thiểu tai nạn giao thông, cảnh báo nguy cơ, nâng cao nhận thức cộng đồng, phát hiện gian lận hay hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ bảo hiểm minh bạch hơn.

Theo Bộ Tài chính, tổng doanh thu phí bảo hiểm 8 tháng năm 2026 ước đạt 155.293 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,9 tỷ USD, tăng 3,45% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, bảo hiểm phi nhân thọ tiếp tục là động lực tăng trưởng khi doanh thu phí ước đạt 64.930 tỷ đồng, tăng 15,17%. Ngược lại, doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ ước đạt 90.363 tỷ đồng, giảm 3,6%. Đến cuối tháng 8/2026, tổng tài sản toàn thị trường ước đạt hơn 1,2 triệu tỷ đồng, tăng 10,2% so với cùng kỳ.

Trong 8 tháng qua, các doanh nghiệp bảo hiểm đã chi trả quyền lợi bảo hiểm khoảng 67.907 tỷ đồng, tăng 12,39% so với cùng kỳ. Khối phi nhân thọ chi trả 19.747 tỷ đồng, tăng 13,36%, trong khi khối nhân thọ chi trả 48.160 tỷ đồng, tăng 12%.

Nếu coi bảo hiểm chỉ là một cơ chế bồi thường sau tai nạn, vai trò của ngành sẽ bị thu hẹp vào thời điểm rủi ro đã xảy ra. Trong khi đó, một khoản đầu tư cho phòng ngừa có thể giúp giảm tổn thất trước khi sự cố xảy đến. Đây cũng là lý do các hoạt động cộng đồng gắn với bảo hiểm ngày càng hướng nhiều hơn tới việc nhận diện và hạn chế rủi ro.

Trong lĩnh vực bảo hiểm xe cơ giới, 8 tháng qua, bảo hiểm xe cơ giới doanh thu đạt 14.501 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 21.9% trong tổng doanh thu toàn thị trường.

Ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho biết, sau hơn ba thập kỷ hình thành và phát triển, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là một bộ phận quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia.

Không chỉ góp phần bảo vệ người dân và doanh nghiệp trước các rủi ro, ngành bảo hiểm còn là kênh huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, thúc đẩy đầu tư và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, cùng với những thách thức từ biến đổi khí hậu, rủi ro an ninh mạng, già hóa dân số và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, ngành bảo hiểm cần thích ứng với những yêu cầu hoàn toàn mới. Khách hàng ngày nay không chỉ mong muốn được bồi thường nhanh chóng mà còn kỳ vọng doanh nghiệp bảo hiểm có thể đồng hành, dự báo và hỗ trợ phòng ngừa rủi ro ngay từ sớm.

Câu chuyện tại xã Tiền Hải, Hưng Yên là một ví dụ. Việc tiếp nhận và đưa vào sử dụng các thiết bị cảnh báo giao thông giúp bổ sung công cụ cảnh báo tại địa bàn, góp phần nâng cao mức độ an toàn cho người tham gia giao thông. Một thiết bị cảnh báo có thể không tạo ra giá trị lớn nếu nhìn riêng lẻ, nhưng ý nghĩa nằm ở chỗ nó được đặt vào đúng nơi có nguy cơ, để cảnh báo tai nạn có thể xảy ra.

Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2026” được phát động với quy mô toàn quốc, tiếp nối chuỗi hoạt động tuyên truyền pháp luật về an toàn giao thông. Chiều 23/9, tại Hà Nội, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) tổ chức Lễ phát động cuộc thi này; Quỹ Bảo hiểm xe cơ giới - Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam là nhà tài trợ chính; Báo Dân trí (Bộ Nội vụ) là đơn vị truyền thông.

Bước sang năm thứ hai, cuộc thi hướng tới nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên, công nhân và người lao động; qua đó góp phần hình thành văn hóa giao thông văn minh, phòng ngừa và giảm thiểu tai nạn giao thông.

Việc Quỹ Bảo hiểm xe cơ giới – Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam tiếp tục đồng hành, tài trợ cho cuộc thi cũng gắn với hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông và bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý về cách nhìn nhận vai trò của bảo hiểm. Phòng ngừa không thay thế cho bồi thường, nhưng có thể giúp giảm số vụ tai nạn, giảm mức độ tổn thất và cuối cùng giảm cả mất mát mà không khoản tiền nào có thể bù đắp hoàn toàn. Sự chuyển dịch này cũng xuất hiện trong hoạt động quản lý và vận hành thị trường (thành lập các ban, tiểu ban chuyên môn về giải quyết quyền lợi bảo hiểm nhân thọ). Đây là những công việc ít được nhìn thấy từ bên ngoài, nhưng lại có ý nghĩa, làm cho thị trường vận hành minh bạch hơn.

Từ chi trả đến xây dựng niềm tin

Nếu phòng ngừa là cách bảo hiểm đến trước rủi ro, thì chi trả và hỗ trợ là cách ngành bảo hiểm hiện diện khi biến cố đã xảy ra. Từ đầu năm đến nay, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã hỗ trợ gần 100 gia đình nạn nhân bị tai nạn giao thông, riêng trong 6 tháng tổng số tiền hỗ trợ lên đến 2,79 tỷ đồng. Với mỗi gia đình, khoản hỗ trợ có thể không thể bù đắp mất mát, nhưng ít nhất giúp họ có thêm một điểm tựa trong thời điểm khó khăn nhất.

Đằng sau những con số chi trả của toàn thị trường cũng là những câu chuyện tương tự ở quy mô lớn hơn. Trong số liệu đến hết tháng 8, riêng bảo hiểm nhân thọ đã chi trả 48.601 tỷ đồng, tăng 21,3% so với cùng kỳ; lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ cũng ghi nhận mức chi trả đáng kể cho các tổn thất về sức khỏe, phương tiện, tài sản và hoạt động sản xuất kinh doanh. Khi một gia đình có thêm nguồn lực chữa bệnh, một chiếc xe được sửa chữa sau tai nạn hay một tài sản được khôi phục sau tổn thất, ý nghĩa của bảo hiểm trở nên cụ thể hơn rất nhiều so với những con số doanh thu trên thị trường.

Để dòng tiền đó thực sự đến đúng người, đúng lúc, niềm tin vẫn là yếu tố quyết định. Trong 8 tháng qua, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam tiếp nhận các phản ánh, khiếu nại của khách hàng liên quan đến bảo hiểm phi nhân thọ và nhân thọ, sau đó chuyển tới doanh nghiệp để xử lý. Hiệp hội cho biết, các trường hợp phản ánh đã được giải quyết theo hướng thỏa đáng.

Hoạt động truyền thông của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam hiện cũng được mở rộng trên các nền tảng số, với hàng trăm nội dung được đăng tải trong 8 tháng đầu năm 2026, mục tiêu là giảm khoảng cách thông tin giữa doanh nghiệp và khách hàng. Bởi, trong lĩnh vực bảo hiểm, niềm tin không chỉ được tạo dựng bằng một hợp đồng được ký kết. Nó được hình thành từ cách doanh nghiệp thực hiện cam kết khi khách hàng gặp biến cố, cách ngành bảo hiểm xử lý những tranh chấp phát sinh và cả cách thị trường chủ động phòng ngừa những rủi ro có thể nhìn thấy từ trước.

VIỆT LINH (Theo Báo Tiền Phong)