Những quy định mới không chỉ tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn mà còn tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực quản trị rủi ro của thị trường bảo hiểm

Đồng bộ quy định pháp luật, tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn

Ngày 17/7, tại Đà Nẵng, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 220/2026/NĐ-CP ngày 22/6/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc và bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng. Hội nghị nhằm phổ biến các quy định mới, tạo sự thống nhất trong quá trình triển khai thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phát triển thị trường bảo hiểm an toàn, bền vững.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Phạm Văn Đức, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cho biết, việc sửa đổi Nghị định số 67/2023/NĐ-CP xuất phát từ yêu cầu đồng bộ với Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo khoản 3 Điều 10 Luật Xây dựng năm 2025, Chính phủ được giao quy định chi tiết về điều kiện bảo hiểm, mức phí bảo hiểm và số tiền bảo hiểm tối thiểu đối với bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động xây dựng.

Theo ông Phạm Văn Đức, quá trình thực hiện Nghị định số 67/2023/NĐ-CP đã góp phần tạo hành lang pháp lý cho hoạt động bảo hiểm bắt buộc trong xây dựng, bảo vệ quyền lợi của chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều quy định về mức phí, mức khấu trừ, danh mục công trình thuộc diện bảo hiểm bắt buộc, trách nhiệm của các chủ thể và một số thuật ngữ chuyên ngành cần được cập nhật để phù hợp với Luật Xây dựng năm 2025 cũng như yêu cầu phát triển của thị trường.

Làm rõ thêm cơ sở sửa đổi, ông Bùi Thanh Hải, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý, giám sát bảo hiểm phi nhân thọ cho biết, bên cạnh việc đồng bộ với quy định pháp luật mới, việc sửa đổi còn xuất phát từ những bất cập trong quá trình triển khai Nghị định số 67/2023/NĐ-CP. Theo đó, mức phí bảo hiểm, mức khấu trừ và biểu phí đối với một số loại công trình không còn phù hợp khi rủi ro đã thay đổi theo sự phát triển của công nghệ xây dựng cũng như tác động của biến đổi khí hậu. Đồng thời, nhiều danh mục công trình và thuật ngữ chuyên ngành cũng cần được điều chỉnh theo Luật Xây dựng năm 2025.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm, Nghị định số 220/2026/NĐ-CP được xây dựng theo hướng kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời chỉ tập trung sửa đổi những nội dung cấp thiết nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Việc ban hành Nghị định sẽ góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường năng lực quản trị rủi ro của doanh nghiệp bảo hiểm và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ đầu tư, nhà thầu cũng như các bên liên quan.

Tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp, nâng cao quản trị rủi ro

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định số 220/2026/NĐ-CP là sửa đổi đồng bộ nhiều quy định về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng. Theo đó, Nghị định bổ sung, điều chỉnh các quy định về đối tượng bảo hiểm bắt buộc, số tiền bảo hiểm tối thiểu, phạm vi bảo hiểm, mức phí, mức khấu trừ, trách nhiệm mua bảo hiểm của chủ đầu tư và trách nhiệm cung cấp thông tin giữa các bên; đồng thời cập nhật biểu phí, danh mục công trình và các thuật ngữ chuyên ngành để bảo đảm thống nhất với Luật Xây dựng năm 2025.

Đáng chú ý, Nghị định bổ sung quy định chủ đầu tư được giao nhà thầu mua bảo hiểm nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm bảo đảm công trình được tham gia bảo hiểm theo quy định; bổ sung mức khấu trừ tối thiểu đối với công trình có giá trị từ 1.000 tỷ đồng trở lên; cập nhật biểu phí đối với một số loại công trình mới như đường sắt đô thị (metro), công trình bảo tồn, phục hồi di tích, công trình nông nghiệp và môi trường; đồng thời quy định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin khi điều chỉnh giá trị công trình.

Đối với cơ chế giảm phí bảo hiểm tối đa 25%, ông Bùi Thanh Hải cho biết Nghị định chỉ quy định theo nguyên tắc, còn tiêu chí và quy trình áp dụng thuộc quyền chủ động của doanh nghiệp bảo hiểm. Tuy nhiên, quy trình này phải được chuyên gia tính toán xác nhận và hằng năm được kiểm toán nội bộ đánh giá nhằm bảo đảm tính an toàn và hiệu quả.

Theo ông Hải, trong bối cảnh ngành bảo hiểm đang từng bước triển khai mô hình vốn trên cơ sở rủi ro (RBC), vai trò của chuyên gia tính toán ngày càng quan trọng trong việc xác định phí bảo hiểm, dự phòng nghiệp vụ và bảo đảm an toàn tài chính của doanh nghiệp.

Nghị định cũng quy định rõ các trường hợp không được giảm phí, bao gồm công trình nằm trong khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất hoặc các loại hình thiên tai theo quy định; đồng thời không áp dụng giảm phí đối với doanh nghiệp bảo hiểm có lỗ thuần nghiệp vụ bảo hiểm tài sản trong ba năm tài chính liên tiếp nhằm bảo đảm an toàn tài chính.

Theo ông Bùi Thanh Hải, tinh thần xuyên suốt của Nghị định là tiếp tục cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời tăng cường trách nhiệm và tính tự chủ của doanh nghiệp. Đây cũng là định hướng phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho thị trường bảo hiểm.

Có thể thấy, Nghị định số 220/2026/NĐ-CP không chỉ cập nhật các quy định để đồng bộ với hệ thống pháp luật mới mà còn hướng tới một cơ chế quản lý hiện đại, minh bạch hơn, trong đó doanh nghiệp được trao nhiều quyền chủ động hơn nhưng cũng phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro và chịu trách nhiệm nhiều hơn trong quá trình triển khai. Đây được kỳ vọng sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng, góp phần thúc đẩy thị trường bảo hiểm phát triển ổn định, an toàn và bền vững.

HIỀN ANH