Hội nghị có sự tham dự và phát biểu của Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận; Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp; lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát Bảo hiểm (Bộ Tài chính), lãnh đạo Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), lãnh đạo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, cùng đại diện các địa phương, các doanh nghiệp bảo biểm, tái bảo hiểm…

Bảo hiểm nông nghiệp là công cụ tài chính then chốt để chuyển giao rủi ro

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, trên cả nước, khu vực nông nghiệp (bao gồm nông, lâm, thủy sản) tiếp tục khẳng định vai trò là trụ đỡ vững chắc của nền kinh tế, đóng góp 11,64% GDP với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 70 tỷ USD và tạo sinh kế cho hơn 14 triệu hộ dân nông thôn.

Tuy nhiên, đi liền với quy mô và tiềm năng to lớn đó, Nông nghiệp cũng là lĩnh vực nhạy cảm nhất, chịu tác động trực tiếp và nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu, thiên tai và dịch bệnh. Chỉ tính riêng năm 2025, đất nước ta đã phải hứng chịu tình trạng “bão chồng bão, lũ chồng lũ” vô cùng khắc nghiệt. Hơn 545 nghìn ha lúa và hoa màu bị thiệt hại; hơn 5,2 triệu gia súc, gia cầm bị chết và cuốn trôi; tổng thiệt hại kinh tế lên tới gần 99.000 tỷ đồng.

“Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển mạnh từ “hỗ trợ khắc phục hậu quả sau rủi ro” sang “quản trị rủi ro chủ động”, trong đó bảo hiểm nông nghiệp là công cụ tài chính then chốt nhằm chuyển giao rủi ro từ phía người nông dân sang khu vực doanh nghiệp bảo hiểm và xa hơn nữa là thị trường tái bảo hiểm, thị trường tài chính quốc tế” – Thứ trưởng Lê Tấn Cận nhấn mạnh.

Thứ trưởng cho biết thêm, trong khu vực nông nghiệp, nông thôn, thu nhập của người dân còn thấp và còn bấp bênh vì thiên tai, dịch bệnh gây ra, do đó, Đảng, Nhà nước luôn quan tâm. “Vì vậy, chúng ta cần có giải pháp để hỗ trợ, góp phần giúp đời sống người dân trong lĩnh vực này được ổn định và bền vững hơn” – Thứ trưởng cho hay.

Hoàn thiện, thống nhất các giải pháp để thực thi hiệu quả

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, sau một giai đoạn thực hiện thí điểm, ngày 18/4/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 58/2018/NĐ-CP về bảo hiểm nông nghiệp.

Nghị định 58 đã tạo lập khung pháp lý thúc đẩy bảo hiểm nông nghiệp thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện thỏa thuận, không giới hạn tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm, đối tượng bảo hiểm, rủi ro được bảo hiểm và phạm vi địa bàn.

Đồng thời, qua Nghị định 58, chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp được thực hiện phù hợp với khả năng cân đối ngân sách trong từng thời kỳ, thông qua việc hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp cho một số tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp, đối tượng bảo hiểm, rủi ro được bảo hiểm và trong phạm vi địa bàn nhất định, nhằm thực hiện chính sách an sinh xã hội và thực hiện các chương trình mục tiêu phát triển sản xuất nông nghiệp của Chính phủ.

“Có thể thấy rằng, sự ra đời của Nghị định 58 với các quy định đặc thù, phù hợp với thực trạng, điều kiện và rủi ro trong sản xuất nông nghiệp Việt Nam như hợp đồng bảo hiểm nông nghiệp; đồng bảo hiểm, tái bảo hiểm nông nghiệp; loại hình sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp; kiểm soát rủi ro, đề phòng hạn chế tổn thất và phòng, chống gian lận bảo hiểm nông nghiệp...; và đặc biệt là các quy định về chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp đã góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý ổn định, minh bạch, thống nhất cho việc triển khai thực hiện bảo hiểm nông nghiệp” – Thứ trưởng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, qua tổng kết, đánh giá thực tiễn triển khai trong giai đoạn vừa qua (2018 - 2025), mặc dù có nhiều kinh nghiệm đã được rút ra sau giai đoạn thực hiện thí điểm, kết quả triển khai vẫn chưa tương xứng với kỳ vọng và tiềm năng. Nguyên nhân khách quan đến từ tính chất phức tạp, rủi ro cao của nghiệp vụ; năng lực tài chính và mạng lưới của doanh nghiệp bảo hiểm còn hạn chế; nhận thức của người dân chưa cao. Song, nguyên nhân chủ quan cũng xuất phát từ công tác phối hợp giữa các ban, ngành, địa phương, doanh nghiệp còn chưa thực sự chủ động, quyết liệt.

Trên cơ sở phân tích các tồn tại, khó khăn đó, Bộ Tài chính đã phối hợp cùng các bộ, ngành trình Chính phủ ban hành Nghị định số 346/2026/NĐ-CP.

Thứ trưởng cho rằng, hội nghị hôm nay là cơ hội để chúng ta phổ biến, cập nhật những quy định mới, đồng thời Bộ Tài chính sẵn sàng lắng nghe, ghi nhận ý kiến đóng góp từ quý vị để thực hiện thống nhất, đầy đủ và hiệu quả chính sách này.

Thứ trưởng cũng mong muốn thêm, qua hội nghị, các đại biểu thấu hiểu bản chất và thực tiễn triển khai của chính sách bảo hiểm nông nghiệp, để từ đó có các giải pháp đồng bộ, thống nhất từ nhận thức đến tổ chức triển khai, nhằm đảm bảo cho người dân hiểu rõ lợi ích và tham gia tích cực hơn, đảm bảo chính sách đi vào thực tiễn hiệu quả.

Sớm có các hướng dẫn cụ thể để các địa phương triển khai

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp cho biết thêm, Cần Thơ có thế mạnh về sản xuất lúa gạo, cây ăn trái, chăn nuôi và thủy sản. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp vẫn chịu nhiều tác động từ thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Do đó, bảo hiểm nông nghiệp là một giải pháp cần thiết để chia sẻ rủi ro, bảo vệ thành quả sản xuất và ổn định thu nhập cho người dân.

Theo Lãnh đạo UBND TP. Cần Thơ, Nghị định số 346/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về chính sách hỗ trợ và tổ chức thực hiện bảo hiểm nông nghiệp. Để các quy định mới sớm phát huy hiệu quả, Thành phố sẽ tập trung rà soát vùng sản xuất, đối tượng có nhu cầu tham gia bảo hiểm; xác định địa bàn, đối tượng, loại rủi ro và mức hỗ trợ phù hợp, tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.

Đồng thời, ưu tiên phát triển các mô hình bảo hiểm đối với cây lúa, tôm nước lợ, cá tra tại vùng sản xuất tập trung, gắn với hợp tác xã, liên kết chuỗi giá trị và nhu cầu thực tế của người sản xuất.

Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu sản xuất, thông tin khí tượng thủy văn và công nghệ viễn thám trong đánh giá rủi ro, xác định thiệt hại; nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong giải quyết bồi thường.

Cần Thơ cũng sẽ tập trung tuyên truyền, hướng dẫn người dân, hợp tác xã hiểu rõ chính sách, quyền lợi và thủ tục tham gia bảo hiểm; đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tham gia.

Để địa phương có cơ sở triển khai thống nhất, Lãnh đạo UBND TP. Cần Thơ đề nghị Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm hướng dẫn cụ thể về quy trình thực hiện chính sách, xác định rủi ro, giám định tổn thất và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan, nhất là đối với bảo hiểm theo chỉ số và lĩnh vực nuôi trồng thủy sản.

Đồng thời, “đề nghị các bộ, ngành quan tâm hướng dẫn cơ chế tài chính, hỗ trợ xây dựng dữ liệu và đào tạo nhân lực; khuyến khích doanh nghiệp bảo hiểm phát triển sản phẩm phù hợp với điều kiện sản xuất và những rủi ro đặc thù của vùng Đồng bằng sông Cửu Long” – bà Ngọc Điệp đề xuất.

HẢI BĂNG (Theo Thời báo Tài chính)