Chiều 31/7, tại Đà Nẵng, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam tổ chức Hội thảo Cấp cao Bảo hiểm Việt Nam 2026 với chủ đề "Tái định hình tương lai bảo hiểm với Dữ liệu, AI và Chuyển đổi bền vững".

Công nghệ tái định hình ngành bảo hiểm

Ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho biết sau hơn ba thập kỷ hình thành và phát triển, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là một bộ phận quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia.

Không chỉ góp phần bảo vệ người dân và doanh nghiệp trước các rủi ro, ngành bảo hiểm còn là kênh huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, thúc đẩy đầu tư và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Theo ông Việt, thị trường bảo hiểm đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao. Tốc độ tăng trưởng không còn chỉ được đo bằng quy mô doanh thu hay số lượng hợp đồng, mà phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng dịch vụ, năng lực quản trị rủi ro, mức độ đổi mới sáng tạo và khả năng xây dựng niềm tin bền vững với khách hàng.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, cùng với những thách thức từ biến đổi khí hậu, rủi ro an ninh mạng, già hóa dân số và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, ngành bảo hiểm cần thích ứng với những yêu cầu hoàn toàn mới. Khách hàng ngày nay không chỉ mong muốn được bồi thường nhanh chóng mà còn kỳ vọng doanh nghiệp bảo hiểm có thể đồng hành, dự báo và hỗ trợ phòng ngừa rủi ro ngay từ sớm.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, công nghệ, đặc biệt là dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành năng lực cốt lõi của ngành bảo hiểm hiện đại. Khi được khai thác hiệu quả và có trách nhiệm, dữ liệu và AI không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn tạo điều kiện để thấu hiểu khách hàng sâu sắc hơn, phát triển các sản phẩm phù hợp và cung cấp dịch vụ chủ động, cá nhân hóa.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh công nghệ không phải là đích đến. Giá trị của chuyển đổi số nằm ở việc ứng dụng công nghệ để củng cố niềm tin, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng một thị trường bảo hiểm minh bạch, an toàn, phát triển bền vững. Đây là quá trình đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp bảo hiểm, các đối tác công nghệ và toàn bộ hệ sinh thái.

Còn ông Ngô Việt Trung, Cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát bảo hiểm, Bộ Tài chính cho biết, sự phát triển của AI không chỉ là câu chuyện của từng doanh nghiệp riêng lẻ mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, các đơn vị phát triển công nghệ, tổ chức nghiên cứu và các đối tác trong hệ sinh thái.

Theo ông Trung, đối với ngành bảo hiểm trong giai đoạn hiện nay, khi AI, dữ liệu và khả năng chống chịu không còn là lựa chọn mà đã trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp.

Do đó, với vai trò cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đồng hành và hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong thị trường bảo hiểm Việt Nam.

Ông Trung thông tin thêm, đối với hai trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, Bộ Tài chính đang xây dựng các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mạnh vào công nghệ, dữ liệu và AI; đồng thời triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) với nhiều ưu đãi dành cho các doanh nghiệp công nghệ hoạt động tại hai trung tâm này.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đang phối hợp với Bộ KH&CN nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung cho ngành bảo hiểm. Hệ thống dữ liệu này sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong định phí (pricing), thẩm định rủi ro, phát hiện gian lận và phát triển các giải pháp quản trị hiện đại.

“Với các giải pháp đồng bộ từ phía cơ quan quản lý cùng sự quyết tâm, chủ động đổi mới của cộng đồng doanh nghiệp, trong tương lai gần chúng ta sẽ xây dựng được một thị trường bảo hiểm hiện đại, an toàn, minh bạch và phát triển bền vững”, ông Trung nói.

Cần cơ chế chia sẻ dữ liệu

Tại hội thảo, ông Kevin Kwon, Tổng Giám đốc Prudential Việt Nam nhận định AI đang đi theo quỹ đạo phát triển tương tự Internet vài thập kỷ trước. Nếu Internet từng chỉ được xem là một công cụ hỗ trợ thì nay đã trở thành một phần không thể thiếu của đời sống. AI cũng sẽ sớm được tích hợp vào mọi hoạt động, từ cách con người ra quyết định đến sáng tạo và giải quyết vấn đề.

Toàn cảnh Hội thảo Cấp cao Bảo hiểm Việt Nam 2026 với chủ đề "Tái định hình tương lai bảo hiểm với Dữ liệu, AI và Chuyển đổi bền vững".

Theo ông, thách thức không phải là AI có trở thành một phần của cuộc sống hay không, mà là liệu chúng ta có thể xây dựng đủ niềm tin để xã hội đón nhận AI hay không. Niềm tin vào AI phải được xây dựng trên sự minh bạch trong cách vận hành, trách nhiệm trong sử dụng và sự công bằng trong các kết quả mà AI tạo ra. Khi niềm tin được đặt làm nền tảng, AI sẽ không chỉ là một công cụ mà sẽ trở thành đối tác đồng hành trong việc định hình tương lai của ngành bảo hiểm.

Ông Kevin Kwon cho rằng, để xây dựng niềm tin đó, các doanh nghiệp bảo hiểm, cơ quan quản lý, kênh phân phối và toàn bộ hệ sinh thái cần cùng nâng cao các tiêu chuẩn của thị trường. Khi niềm tin được củng cố, sẽ có nhiều người dân lựa chọn bảo hiểm hơn, nhiều gia đình được bảo vệ hơn.

Trong khi đó, ông Bạch Ngọc An, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Công nghệ, Công ty Cổ phần Bảo hiểm OPES cho rằng AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với ngành bảo hiểm trên toàn cầu và xu hướng này cũng diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam. Hầu hết doanh nghiệp bảo hiểm đã ứng dụng AI ở các mức độ khác nhau và xem AI cùng tự động hóa là ưu tiên công nghệ hàng đầu trong giai đoạn tới.

Theo ông An, AI mang lại ba nhóm giá trị cốt lõi cho doanh nghiệp bảo hiểm. Thứ nhất, nâng cao năng lực đánh giá và quản trị rủi ro. AI giúp theo dõi rủi ro theo thời gian thực thay vì chỉ dựa trên dữ liệu lịch sử, qua đó nhận diện sớm các nguy cơ và tăng hiệu quả phòng chống gian lận bảo hiểm.

Thứ hai, tự động hóa quy trình vận hành. AI có thể tham gia toàn bộ chuỗi nghiệp vụ, từ thẩm định, cấp đơn đến bồi thường, giúp rút ngắn thời gian xử lý, tiết kiệm chi phí và giải phóng nguồn lực để con người tập trung vào các công việc có giá trị gia tăng cao hơn.

Thứ ba, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Thông qua phân tích dữ liệu lớn, AI giúp doanh nghiệp hiểu rõ nhu cầu của từng khách hàng, từ đó đưa ra các sản phẩm phù hợp, nâng cao trải nghiệm và tăng mức độ gắn kết.

Theo ông An, để AI tạo ra giá trị bền vững, điều quan trọng không chỉ là đầu tư công nghệ mà còn phải lựa chọn đúng mô hình cho từng bài toán. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ nguồn lực về tài chính, hạ tầng dữ liệu, nhân sự và cơ chế quản trị mô hình AI…

Để phát triển AI trong ngành bảo hiểm, ông An kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, ban hành các hướng dẫn cụ thể về ứng dụng AI để doanh nghiệp có cơ sở triển khai thống nhất.

Đồng thời, cần có các chương trình hỗ trợ về nguồn lực, đào tạo và tư vấn kỹ thuật, cũng như xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các doanh nghiệp trên cơ sở bảo đảm an toàn, bảo mật nhằm nâng cao hiệu quả các mô hình AI, đặc biệt trong công tác phòng chống gian lận bảo hiểm.

PV